Siła łagodnego ojca
„Łagodny” rzadko znajduje się na liście cech, które mężczyzna chciałby wymienić, opisując siebie jako ojca. Częściej myślimy: silny, odpowiedzialny, stanowczy, konsekwentny. A jednak łagodność nie jest przeciwieństwem siły — to siła, nad którą potrafisz panować. Nie chodzi o wielkie deklaracje — w budowaniu takiej postawy bardzo pomagają też treści ojcowskiej czytelni i Forum Tato.Net o uważności, czułości i obecności.
Łagodność zaczyna się w zwykłych chwilach
Wyobraź sobie ojca idącego na spacer z dwuletnim synem. Mógłby iść szybko — ma przecież dłuższy krok, zna drogę i wie, dokąd zmierza. Ale syn zatrzymuje się przy robaku na trawie, potem przy kubku poruszanym przez wiatr, a za chwilę przy czymś jeszcze. I ojciec po prostu zwalnia. Idzie jego tempem.
To bardzo prosty obraz łagodności. Nie chodzi o wielkie deklaracje — w budowaniu takiej postawy bardzo pomagają też treści ojcowskiej czytelni i Forum Tato.Net o uważności, czułości i obecności. Łagodność objawia się przede wszystkim w codzienności: w uważności na to, co przeżywa dziecko, w pełnej szacunku czułości i w realnej obecności, gdy po prostu zwalniasz, zamiast pędzić dalej. Widać ją w tym, jak witasz dzieci, gdy wracasz do domu, jakim tonem wołasz je na kolację, jak reagujesz na pytanie, które słyszysz już trzeci raz, i jak zachowujesz się, kiedy coś zostanie rozlane, przewrócone albo zepsute. Łagodność buduje się właśnie w zwykłych chwilach — i to one przygotowują Waszą relację na momenty znacznie trudniejsze.
Łagodność nie oznacza pobłażliwości
Małe dziecko może sprawdzać tę samą granicę kilka razy w ciągu jednego wieczoru. Nastolatek może odpowiedzieć ostro albo zakwestionować to, co mówisz. Łagodność nie oznacza wtedy: „Niech robi, co chce” ani rezygnacji z zasad.
Ojciec może postawić granicę, wyciągnąć konsekwencje i skorygować zachowanie. Różnica polega na tym, w jaki sposób używa swojej siły. Czy reaguje impulsywnie? Czy podnosi głos tylko dlatego, że sam stracił kontrolę? Czy też potrafi pozostać spokojny i zrobić to, czego wymaga sytuacja? Łagodny ojciec nadal jest stanowczy — po prostu nie musi straszyć własną siłą.
Proaktywnie czy reaktywnie? Reagujesz czy odpowiadasz?
Najtrudniej o łagodność wtedy, gdy sam jesteś przeciążony: napięcie w pracy, za dużo obowiązków, brak snu, pośpiech. Wtedy łatwo przejść z proaktywnego pytania „Jak chcę odpowiedzieć?” do czysto reaktywnego „Po prostu reaguję”.
Reaktywny ojciec daje się ponieść frustracji i emocjom chwili. Proaktywny ojciec również odczuwa złość, zmęczenie czy napięcie, ale zatrzymuje się na chwilę, żeby świadomie odpowiedzieć zamiast po prostu zareagować. To nie znaczy, że nic go nie denerwuje — znaczy, że nie oddaje sterów impulsowi.
Czy Twoje dziecko wie, że może do Ciebie przyjść?
Jednym z najważniejszych owoców łagodności jest zaufanie. Dziecko bardzo szybko uczy się, jak tata reaguje na problemy — czy może powiedzieć:
-
„Tato, zawaliłem”?
-
„Tato, boję się”?
-
„Tato, zrobiłem coś głupiego”?
Czy też najpierw myśli: „Lepiej mu nie mówić, bo się wścieknie”?
Spokojny i dostępny ojciec staje się kimś, do kogo dziecko chce wracać. To szczególnie ważne w okresie dorastania. Dziesięciolatek potrzebuje ojca, który wysłucha historii, która dorosłemu może wydawać się błaha. Piętnastolatek potrzebuje wiedzieć, że może przyjść z czymś naprawdę trudnym bez natychmiastowego krzyku, osądu czy wybuchu. Łagodność sprawia, że drzwi do rozmowy pozostają otwarte.
Posłuszeństwo czy relacja?
Krzyk może czasem wymusić szybkie posłuszeństwo — strach również. Ale celem ojcostwa nie jest przecież tylko to, żeby dziecko wykonało polecenie. Chodzi o coś więcej: o relację, w której dziecko słucha także dlatego, że ufa ojcu, i w której wie: „Tata jest po mojej stronie”.
Ojciec, który zachowuje spokój, nie traci autorytetu. Przeciwnie — pokazuje, że jego siła nie zależy od tego, jak głośno potrafi mówić.
TatoPlan
W tym tygodniu znajdź jeden moment dnia, w którym najłatwiej stajesz się reaktywny — może rano przed szkołą, przy odrabianiu lekcji, przy kolacji albo wtedy, gdy dziecko po raz kolejny ignoruje Twoją prośbę.
Kiedy nadejdzie ten moment, zatrzymaj się na kilka sekund. Nie rezygnuj z granicy i nie udawaj, że problemu nie ma. Ale zanim odpowiesz, zapytaj siebie: „Jak wyglądałaby teraz siła pod kontrolą?”
Może to oznaczać spokojniejszy ton, krótsze zdanie, odłożenie rozmowy o pięć minut albo po prostu to, że zamiast wybuchnąć — odpowiesz. Bo łagodność nie odbiera ojcu siły. Pokazuje, że naprawdę potrafi z niej korzystać.
Tekst opracowany za zgodą partnerskiego serwisu Fathers.com („The Strength of a Gentle Dad”) dla czytelni Tato.Net.