Wspaniałe i nieoczekiwane rzeczy

Nietrudno zgadnąć, co odpowiedzą małe dzieci na pytanie o to, kim chcą być, gdy dorosną. Chciałyby zostać baletnicami, gwiazdami sportu i superbohaterami. Starsze dzieci zdają się porzucać te dziecięce marzenia i zwykle mówią o zawodach nieco bardziej praktycznych. Trochę mnie to zasmuca, głównie dlatego, że chciałbym, aby moje dzieci – i w ogóle wszystkie dzieci – zawsze miały wielkie marzenia.

Jeśli uda nam się jednak dotrzeć nieco głębiej, możemy odkryć, iż nastolatki nadal śnią wielkie sny. Problem polega na tym, że nie chcą o nich głośno mówić. Może mają trudność z wyrażeniem tych marzeń słowami, może obawiają się oceniania czy nawet wyśmiania przez dorosłych. My, rodzice – obciążeni swoim życiowym realizmem – z łatwością możemy zgasić marzenia naszych utalentowanych dzieci jednym słowem lub spojrzeniem. Jest też wielce prawdopodobne, że chodzący z głową w chmurach młodzi ludzie wciąż jeszcze starają się sami zrozumieć własne pragnienia i nie są gotowi odpowiadać na pytania o swoje plany na przyszłość.

Doświadczenie mówi mi, że większość dorastających dzieci ma jedno lub dwa skryte pragnienia, których nie wyjawia nikomu poza najbliższymi przyjaciółmi. Może to być marzenie towarzyszące im od lat lub niedawno odkryte. Piątoklasista może natknąć się na interesujący dla siebie zawód w książce lub filmie, ale często będzie obawiał się podzielić tym nowym zachwytem. Licealista może rozważać niekonwencjonalny kierunek studiów, ale możliwe, że nie zechce mówić o nim głośno z obawy przed tym, co powiedzą na to przyjaciele i rodzina.

Ostrzegam, ten wymarzony zawód może być nieco awangardowy. Nie niemożliwy, ale nieszablonowy. Wiesz, że to pragnienie może być trudne lub niemal niemożliwe do zrealizowania, ale czy nie chciałbyś, aby twoje dziecko sięgało gwiazd?

William Szekspir pisał: „Mądry to ojciec, który zna swoje dziecko.” Poznanie uzdolnień, talentów, nadziei i marzeń twojego dziecka to pierwszy krok, by realizować polecenie z Księgi Przysłów 22,6 „Pouczaj dziecko w drodze, którą ma iść, a gdy się zestarzeje, nie odstąpi od niej.”

Tato, jeśli uda ci się odgadnąć to skryte pragnienie i je pielęgnować, zyskasz status bohatera. Nie zadawaj mnóstwa pytań. Nie czytaj pamiętnika swojego dziecka. Bądź bardziej subtelny. Zwróć uwagę, co twoje dziecko czyta, o czym pisze w szkolnych wypracowaniach, o czym rozmawia z kolegami, gdy wieziesz ich na tylnym siedzeniu twojego samochodu.

Stwarzaj jak najwięcej sytuacji, które pozwolą twemu dziecku poznać różne aspekty jego skrytych planów. Zadbaj o konkretne sposoby i środki, które pomogą mu rozwinąć uzdolnienia i umiejętności związane z jego marzeniem. Jeśli dziecko zorientuje się, co robisz, w porządku. Spokojnie zachęcaj i pozwól na samodzielność. Nie wywieraj presji. Dzieci mogą ci o tym nie mówić, ale doceniają, że traktujesz je po partnersku.

Pomyśl o tym w ten sposób – twoim zadaniem jest otworzyć drzwi do ich skrytych pragnień. Możesz iść obok swych dzieci przez kilka pierwszych kroków, ale potem usuń się z drogi. Możliwe, że zobaczysz, jak osiągają rzeczy wspaniałe i nieoczekiwane. Będą ci za to dziękować przez wszystkie dni życia.

Przy okazji – jeśli mówimy o skrytych marzeniach – jeśli sam masz jakieś, wciąż nie jest za późno. Parafrazując Szekspira, „mądry ten człowiek, który zna sam siebie.”

Jay Payleitner